Chiều 8/10 tại Hà Nội, Diễn đàn Kinh tế Thủ đô lần thứ III năm 2026 (CEF III 2026) khai mạc với chủ đề “Động lực tăng trưởng từ nguồn nhân lực chất lượng cao”. Sự kiện có sự tham gia của hơn 300 đại biểu đến từ 15 quốc gia, gồm đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp, ngân hàng, quỹ đầu tư và giới chuyên gia.
Chương trình do UBND TP. Hà Nội và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ đạo; Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội (HANOISME) làm đầu mối tổ chức, phối hợp cùng 18 đơn vị đồng chủ trì. Trọng tâm của diễn đàn là năng lực thực thi của đội ngũ lao động và quản trị trong quá trình sử dụng vốn, ứng dụng công nghệ, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị sản phẩm.
Từ góc nhìn kinh tế Thủ đô, PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho rằng Hà Nội sở hữu nhiều lợi thế nổi trội về tri thức, nhân tài, thị trường và nguồn lực phát triển. Tuy nhiên, lợi thế chỉ thực sự chuyển hóa thành tăng trưởng khi các nguồn lực này được tổ chức và kết nối hiệu quả.
Theo số liệu được ông Thiên trình bày, năm 2024, tỷ lệ lực lượng lao động đã qua đào tạo của Hà Nội đạt 53,9%, cao hơn đáng kể mức 28,4% của cả nước. Trong giai đoạn 2015-2024, số lượng doanh nghiệp trên địa bàn tăng 56,7%, trong khi số lao động chỉ tăng 19,9%.
Khoảng cách này cho thấy yêu cầu nâng quy mô và chất lượng hoạt động của doanh nghiệp ngày càng rõ. Theo ông Thiên, doanh nghiệp không chỉ cần tăng về số lượng mà phải từng bước đảm nhận những công đoạn có giá trị gia tăng cao hơn, phát triển sản phẩm mới và mở rộng thị trường. Việc sử dụng nhân lực chất lượng cao cũng cần gắn với nhiệm vụ cụ thể, điều kiện thực hiện rõ ràng và cơ chế đánh giá bằng kết quả.
Từ phía cộng đồng doanh nghiệp, ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký HANOISME, Trưởng Ban tổ chức diễn đàn, nhấn mạnh chất lượng nguồn nhân lực phải được đo bằng khả năng tạo ra năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh doanh.
“Điều quan trọng là năng lực thực thi”, ông Mạc Quốc Anh cho biết. Theo ông, trong bối cảnh mô hình kinh doanh và công nghệ thay đổi nhanh, doanh nghiệp cần đội ngũ có khả năng vận hành công nghệ, quản lý dòng vốn, phát triển đầu ra và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của chuỗi cung ứng.
Một trong những điểm nghẽn được cộng đồng doanh nghiệp đề cập là khoảng cách giữa đào tạo và nhu cầu thực tế. Không ít doanh nghiệp vẫn phải đào tạo lại sau tuyển dụng, trong khi tốc độ thay đổi của công nghệ khiến chi phí thích ứng ngày càng lớn.
Những kỹ năng còn thiếu tập trung vào công nghệ số, quản trị chuyển đổi, nghiên cứu phát triển và xuất khẩu. Với nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa, khó khăn còn nằm ở khả năng cạnh tranh nhân sự với các tập đoàn lớn và doanh nghiệp FDI.
Bài toán nhân lực tại CEF III vì vậy không được đặt tách rời khỏi vấn đề vốn và năng lực tái cấu trúc doanh nghiệp. Một trong ba nhóm chuyên đề của diễn đàn tập trung vào quản trị, tài chính và mua bán, sáp nhập doanh nghiệp (M&A), với mục tiêu nâng khả năng hấp thụ vốn và mở rộng quy mô.
Hiệp hội Mua bán và Sáp nhập Doanh nghiệp Việt Nam (VMAA), một trong những đơn vị đồng chủ trì, đưa ra các nội dung tham vấn về đa dạng hóa nguồn vốn trung và dài hạn, kết nối doanh nghiệp với quỹ đầu tư tư nhân, quỹ đầu tư mạo hiểm và nhà đầu tư chiến lược.
M&A cũng được đặt trong mối quan hệ với việc tiếp nhận công nghệ, mở rộng thị phần và nâng năng lực quản trị. Các vướng mắc liên quan đến chuyển nhượng vốn, định giá tài sản, thủ tục đầu tư và quy định cạnh tranh được xác định là nhóm vấn đề cần tiếp tục tổng hợp để đề xuất giải pháp.
Ở góc độ thị trường lao động và bán lẻ, bà Trần Thị Phương Lan, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam (AVR), đề xuất phát triển nguồn nhân lực theo yêu cầu cụ thể của từng vị trí công việc và toàn bộ chuỗi giá trị.
Theo đó, doanh nghiệp có thể tham gia ngay từ khâu xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức thực tập và đào tạo tại chỗ, thay vì chỉ tiếp nhận lao động sau khi hoàn thành quá trình học tập.
AVR cũng đề xuất mô hình “Liên minh nhân lực chuỗi giá trị Hà Nội”, kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp, hiệp hội, trường đại học, trường nghề và đội ngũ chuyên gia. Mục tiêu là dự báo nhu cầu nhân lực, xây dựng chuẩn kỹ năng, tổ chức đào tạo lại và tăng khả năng kết nối việc làm.
Theo ông Mạc Quốc Anh, mỗi doanh nghiệp cũng cần xác định rõ những kỹ năng còn thiếu, vị trí nào cần bổ sung và năng lực nào có thể nâng lên thông qua hợp tác đào tạo. Hiệu quả đầu tư vào con người cần được đo bằng các chỉ tiêu cụ thể như năng suất, doanh số, chất lượng sản phẩm và hiệu quả sử dụng vốn.
Sau diễn đàn, Ban tổ chức dự kiến lựa chọn từ 5-7 vấn đề ưu tiên để tiếp tục triển khai, đồng thời xác định rõ đầu mối và trách nhiệm của cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp cũng như các cơ sở đào tạo.
Các nội dung này sẽ là cơ sở xây dựng “Khung hành động sau CEF III”, gắn những đề xuất tại diễn đàn với các chương trình thí điểm và cơ chế theo dõi tiến độ.
Cách tiếp cận này cho thấy bài toán nhân lực chất lượng cao đang được đặt trực tiếp trong yêu cầu tăng sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Khi vốn, công nghệ và thị trường ngày càng sẵn có hơn, khả năng khai thác hiệu quả các nguồn lực đó sẽ phụ thuộc ngày càng lớn vào chất lượng quản trị và năng lực thực thi của đội ngũ lao động.
-666.jpg)
Đăng nhập để có thể bình luận bài viết